Oogstfeest…

Feestdagen zijn niet meer wat ze geweest zijn. Vandaag worden feestdagen geassocieerd met verlof of vrijaf die men dan krijgt om iets te vieren en te herinneren aan wat ooit gebeurd is zoals de kroning van een illustere koning, het einde van een wrede oorlog, de geboorte van een bekend persoon, de dood van een heilige, een heldendaad enz…

Vroeger waren feesten altijd gekoppeld aan de omringende natuur en haar cycli. In augustus, met volle maan, werd er door onze voorouders oogstfeest gevierd.  Het was het einde van de warmste zomerdagen, de dagen werden duidelijk korter, veel van wat men in het voorjaar gezaaid had was nu rijp en de hele gemeenschap ging na een aantal dagen hard labeur op de velden nu wat rusten. Dit werk werd door de hele gemeenschap gedaan, volwassen, ouderen en kinderen, iedereen droeg zijn steentje bij, het was nu tijd om wat te ontspannen en te genieten van de oogst. Lekkere, overvloedige maaltijden werden voorbereid, honing mede en fruitwijnen werd geserveerd, er werd gedanst, gezongen, gelachen en geliefkoosd.

De oogst, of het nu geneeskruiden waren of granen, gebeurde vroeger ook meestal op basis van de maanstanden. De zeven dagen vóór volle maan zijn in vele oude Europese tradities de ideale oogstdagen. Daarom is volle maan de juiste tijd om feest te vieren, na het oogsten dus. Ook omdat het dan ‘s nachts verlicht was natuurlijk.

De volgende volle maan is op 18 augustus, deze valt ook midden tussen de zomer-zonnewende en de herfst equinox en is dus een goede oogstmaan volgens mij. Maar in een recent verleden vierde men de oogsttijd rond 1 augustus.

wat fruit geoogstHet eerste fruit

Op 1 augustus viert men in de Keltische landen Lughnasadh (spreekt uit: loe-na-sah) in het Iers is Lunasa de maand augustus. In de Angelsaksische streken spreekt men over Lammas, of ook het feest van het eerste fruit “the feast of first fruits“.

De god Lugh zou aan de basis zijn van de naamgeving, het verhaal gaat dat deze god zijn stiefmoeder Tailtiu ten grave draagt, zij is immers gestorven, uitgeput van het zware oogsten. Om haar te herdenken wordt er dan een soort sportcompetitie georganiseerd (Áenach Tailteann) waar de mannen hun fysieke sterkte kunnen bewijzen, zoals in de Olympische spelen van vandaag. Historisch gezien is deze Áenach Tailteann een goede tijd voor het tonen van sterkte en vakmanschap, ook voor huwelijken zou het een ideale periode zijn.

 

The Festival of Lughnasa, a study of Lughnasadh by folklorist Máire MacNeill,

A solemn cutting of the first of the corn of which an offering would be made to the deity by bringing it up to a high place and burying it; a meal of the new food and of bilberries of which everyone must partake; a sacrifice of a sacred bull, a feast of its flesh, with some ceremony involving its hide, and its replacement by a young bull; a ritual dance-play perhaps telling of a struggle for a goddess and a ritual fight; an installation of a head on top of the hill and a triumphing over it by an actor impersonating Lugh; another play representing the confinement by Lugh of the monster blight or famine; a three-day celebration presided over by the brilliant young god or his human representative. Finally, a ceremony indicating that the interregnum was over, and the chief god in his right place again.

Another custom that Lughnasadh shared with the other Gaelic festivals was the lighting of bonfires and visiting of holy wells. The ashes from Lughnasadh bonfires would be used to bless fields, cattle and people. Visitors to holy wells would pray for health while walking sunwise around the well. They would then leave offerings; typically coins or clooties. Lughnasadh celebrations were commonly held on hilltops. Traditionally, people would climb hills on Lughnasadh to gather bilberries, which were eaten on the spot or saved to make pies and wine. It is thought that Reek Sunday—the yearly pilgrimage to the top of Croagh Patrick in County Mayo in late July—was originally a Lughnasadh ritual. As with the other Gaelic seasonal festivals (Imbolc, Beltane and Samhain), the celebrations involved a great feast. In the Scottish Highlands, people made a special cake called the lunastain, which was also called luineanwhen given to a man and luineag when given to a woman. This may have originated as an offering to the gods.

 

my harvest for todaymijn eigen bescheiden oogstjes

Heden ten dagen is er bijna niemand meer die meedoet aan het oogsten van het graan, buiten de landbouwers die met hun reusachtige pikdorsers, het liefst ook ’s nachts, hectares graanakkers in een recordtijd kaal oogsten. Wij hebben dus ook geen aangelegenheid meer om een echt oogstfeest te vieren met alles wat daar bij hoort. Maar voor ieder van ons die, hoe minimaal ook, zelf wat gezaaid heeft, groenten, fruit, kruiden of bloemen is het zeker de moeite waard om juist nu in deze periode de natuur te eren door wat te oogsten om een leuke feestmaaltijd met vrienden en familie of het hele dorp te organiseren.

Vaccinium_myrtillus
De blauwe bosbes (Vaccinium myrtillus)

Ook de bosbessen kunnen nu geplukt worden. Mmmm! lekkere jam maken of taart, ook bosbessenwijn ga ik dit jaar eens uittesten.

Ik maak rond deze tijd ook een aantal “oogstpoppetjes”

In vele tradities wereldwijd werd bij het oogsten van de graanvelden uit de laatste schoof een figuurtje gevlochten, een oogstpoppetje, in het Engels “corn dolly” of “corn mother” genoemd.Het woord dolly zou afkomstig zijn van “idol” of afgod. De geest of spirit van het graan zou in het graan-figuurtje de winter veilig in huis door brengen om het dan in het voorjaar terug aan de Aarde te schenken, aan de nieuwe akker. Zo word de volgende oogst versterkt en vruchtbaarder gemaakt. Alles draaide rond respect voor al wat leefde en bezield was. Zie hier wat voorbeelden.

 

dream catcher and corn dollie II

hier eentje die ik een paar jaar geleden gemaakt heb, gekoppeld aan een dromenvanger geeft het het geheel een zekere vrouwelijk symboliek

 

We leven in destructieve en deprimerende tijden waarbij velen zich afvragen hoe het zover is kunnen komen. Het is volgens mij belangrijk te begrijpen dat de relatie die wij vroeger hadden met Aarde, en die nu ver te zoeken is, net datgene is die destructie en depressie kan tegenwerken. Die band met Aarde kan simpelweg hersteld worden door kleine rituelen te herintroduceren waarbij de ritmes van de natuur geëerd worden. Rituelen zijn onmisbaar om feest te vieren. Feest is synoniem aan eenheid. En eenheid is wat de mensheid nodig heeft nu.

Prettig Oogstfeest…

 

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s